Program Partii Razem dla praw cyfrowych i suwerenności cyfrowej w pigułce
Wszystkie artykuły o prawach cyfrowych — suwerenność cyfrowa państwa, prywatność i granice inwigilacji, algorytmy i platformy, sztuczna inteligencja a prawa ludzi. Dane, źródła i postulaty Partii Razem, od najnowszych.
Sąd, który przez siedem lat odmówił policji 187 razy na blisko 66 tysięcy wniosków o kontrolę operacyjną, trudno nazwać realnym kontrolerem. Stanowisko cyfryzacyjne Razem z 2018 roku domaga się nadzoru z prawdziwego zdarzenia i systemów raportowania — takich, dzięki którym o inwigilacji dowie się kiedyś sam zainteresowany.
O tym, czy zepsuty sprzęt trafi do naprawy, czy na złom, producent rozstrzyga już na etapie projektu: wklejona bateria, nietypowe śruby, części tylko dla autoryzowanych serwisów. Stanowisko Razem ws. cyfryzacji wylicza, czego wymagać od producentów — części wymienialnych w konstrukcji, sprzedaży części zamiennych, publikowanych instrukcji naprawy i wsparcia zewnętrznych serwisów. W Unii zbiera się rocznie 11,6 kg elektroodpadów na mieszkańca, a na rynek trafia średnio 30,2 kg nowego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
Dostęp organów do plików w chmurze wyłącznie na podstawie nakazu przeszukania — taką zasadę stawia stanowisko Razem ws. cyfryzacji, bo kopiowanie dokumentów do chmury nie może osłabiać prawa do prywatności. Dziś te same skany i zdjęcia, które w szufladzie chroni procedura z kodeksu postępowania karnego, bywają dostępne u usługodawcy na słabszych zasadach.
Deklaracja podatkowa wypełniona automatycznie z danych, które urząd i tak ma, publiczny serwis płatności, e-dowód i rosnący katalog usług online — stanowisko Razem ws. cyfryzacji opisuje urząd, w którym większość biurokratycznej pracy wykonują systemy, a urzędnik wspiera każdego, kto woli kontakt osobisty. Dziś z e-administracji korzysta w Polsce 61% osób w wieku 16–74 lat, a elektroniczny wniosek o świadczenie złożyło zaledwie 15,8%.
Operator ma obowiązek przechowywać przez rok dane o połączeniach i lokalizacji każdego użytkownika — na wypadek, gdyby ktoś kiedyś okazał się podejrzany. Trybunał Sprawiedliwości UE podważa taką konstrukcję od 2014 roku, a polskie prawo przepisało ją w 2024 roku do nowej ustawy bez zmian.
Gminne ośrodki kultury już stoją, mają sale i adres znany mieszkańcom — stanowisko Razem ws. cyfryzacji chce w nich systematycznych zajęć z nowych technologii dla dorosłych i seniorów. Publicznej oferty nauki internetu dziś właściwie nie ma, a co najmniej podstawowe umiejętności cyfrowe ma tylko 48,8% Polaków w wieku 16–74 lat.
